۶ کتاب زبان انگلیسی مناسب کودکان ۴ تا ۹ سال

نگار پسر پنج ساله ای دارد که با آواز و رنگ آمیزی خوب پیش می رود و هنوز حرف ها را نمی شناسد. حمید دختر هشت ساله ای دارد که می خواهد داستان ها را خودش بخواند و پشت هر کلمه می پرسد معنی اش چیست. هر دو دنبال یک کتاب زبان انگلیسی کودکان می گردند و هر دو ناامید می شوند، چون فهرست هایی که پیدا می کنند سن و مهارت را از هم جدا نمی کنند.

این نوشته شش مجموعهٔ شناخته شده را کنار هم می گذارد، با سن تقریبی، مهارت غالب و نقطه ضعف هر کدام، تا هر دو والد بتوانند با فرزند خودشان تصمیم بگیرند.

سه پرسش پیش از هر خرید

پرسش اول دربارهٔ مهارت پایه است: کودک حروف را می شناسد و می تواند جمله های کوتاه بخواند؟ اگر نه، مجموعه ای را انتخاب کنید که از شنیدن، آواها و ترانه شروع می کند، نه از خواندن. اگر بله، سراغ مجموعه ای بروید که متن کوتاه و تصویر کنار هم دارد.

پرسش دوم دربارهٔ هدف است: آمادگی برای یک آزمون کودکان، لذت بردن از داستان، یا تقویت مکالمه؟ هر هدف مجموعهٔ مناسب خودش را دارد؛ آزمون به ساختار مشخص نیاز دارد و لذت بردن از داستان به آزادی انتخاب. پرسش سوم دربارهٔ شماست: چه قدر انگلیسی بلدید و چه قدر وقت دارید؟ مجموعه ای که بدون همراهی والد پیش نمی رود، برای خانواده ای که روزها بیرون است، گزینهٔ خوبی نیست.

کودک چهار تا نه ساله چه می تواند؟

فاصلهٔ چهار تا نه سالگی از نظر زبانی بسیار پهن است. کودک چهار یا پنج ساله با گوش و بدن یاد می گیرد: ترانه، حرکت، تصویر و تکرار. او هنوز لازم نیست جمله بنویسد؛ اگر چند ده واژه را بشناسد و به دستورهای ساده واکنش نشان دهد، قدم درستی برداشته است.

در شش وهفت سالگی خواندن شروع می شود و کتاب می تواند نقش پررنگ تری بگیرد. در هشت و نه سالگی کودک می تواند متن کوتاه بخواند، سؤال بپرسد و تفاوت جمله ها را حس کند. پس یک مجموعهٔ واحد برای همهٔ این سنین وجود ندارد و انتخاب باید با «کودک امروز» تنظیم شود، نه با سن شناسنامه ای او.

یک نکتهٔ کاربردی دربارهٔ هر کتاب زبان انگلیسی کودکان: قبل از خرید، نمونهٔ دو واحد را با کودک ببینید. اگر در همان نیم ساعت اول خسته یا بی حوصله شد، سطح یا سبک را عوض کنید، نه کودک را.

شش مجموعه در یک نگاه

سن ها تقریبی اند و بسته به ویرایش و سطح تغییر می کنند؛ ناشران برای هر سطح یک عدد ثابت نمی دهند. موسسه زبان زندی در گزارشی دربارهٔ کتاب ها، فهرستی از منابع را آورده است و اگر می خواهید دامنهٔ انتخاب تان را وسیع تر کنید، می توانید سراغ کتاب های آموزش زبان برای کودکان بروید.

پیش از ورق زدن هر فهرست، توصیهٔ ساده ای از Reading Rockets به کار می آید: در راهنمای خواندن داستان با کودک گفته می شود با هیجان و صداهای متفاوت بخوانید و به جای امتحان گرفتن، از او بخواهید حدس بزند بعد چه می شود.

شش مجموعه به تفصیل

Family and Friends: مجموعهٔ پایه گرا

این مجموعهٔ Oxford از سطح Starter تا سطح ۶ ادامه دارد و در ویرایش دوم بر آواها، خواندن و نوشتن تأکید دارد. برای والدی که می خواهد کودک پایهٔ خواندن را محکم یاد بگیرد مناسب است. محدودیتش این است که در سطح های ابتدایی بدون همراهی بزرگ تر پیش نمی رود و حجم تمرین نوشتن ممکن است برای کودک پنج ساله زیاد باشد. راه حل ساده این است که در سطح Starter فقط به شنیدن و گفتن اکتفا کنید و نوشتن را برای سن های بالاتر بگذارید.

Kid’s Box: مسیر آشنا برای آزمون

Kid’s Box از Cambridge University Press در ویرایش دوم یک سطح Starter و شش سطح دیگر دارد و محتوایش با آزمون های Starters، Movers و Flyers هم خوان است. داستان و ترانه فراوان دارد و کودک ۶ تا ۱۰ ساله را سرگرم نگه می دارد. اگر هدف شما آزمون نیست، بعضی بخش ها بیش از حد آزمون محور به نظر می رسند. در این حالت می توانید فقط واحدهای داستانی و ترانه ها را دنبال کنید و تمرین های ساختاری را سریع تر رد کنید.

Super Minds: کودک پژوهشگر

در Super Minds کودک وارد داستان های معمایی می شود و در هر واحد سؤالی بزرگ را بررسی می کند. این مجموعه از Starter تا سطح ۶ ادامه دارد و تا سطح B1 پیش می رود، با چند ویدئو در هر واحد. برای کودک فضول و کنجکاو عالی است. نقطهٔ احتیاط: بدون ویدئو و منابع دیجیتال، بخشی از تجربه از دست می رود. اگر دسترسی به این منابع ندارید، پیش از انتخاب بپرسید کدام بخش ها فقط با کتاب چاپی هم قابل انجام است.

Let’s Go: مکالمه از روز اول

ویرایش پنجم Let’s Go هشت سطح دارد؛ دو سطح Let’s Begin و شش سطح اصلی. بازی، ترانه و گفت وگو از ابتدا حضور دارند و کودک زود دهانش باز می شود. چون انگلیسی آمریکایی است، اگر برای شما لهجهٔ بریتانیایی مهم است باید مجموعهٔ دیگری ببینید. برای نوشتن هم منبع مکمل لازم است. از سوی دیگر، همین تمرکز بر گفتار برای کودکی که خجالتی است و دیر شروع می کند، مزیت بزرگی است.

Oxford Discover: یادگیری از راه موضوع

این مجموعه در ویرایش دوم شش سطح دارد و از سطح A1 تا B2 پیش می رود. هر واحد حول یک پرسش بزرگ از درس های مدرسه ساخته شده و تفکر انتقادی را تمرین می دهد. محدودیتش برای کودک کم سن این است که زبان و موضوع ها سنگین اند؛ برای ۸ یا ۹ ساله بهتر جواب می دهد تا برای ۵ ساله. اگر کودک شما عاشق علوم و پرسیدن «چرا» است، این مجموعه ارزش یک نگاه جدی را دارد.

Storyfun: داستان به جای درس

Storyfun از Cambridge University Press شش کتاب دارد که برای آزمون های Starters، Movers و Flyers نوشته شده اند. هر کتاب چند داستان دارد و با واژه سازی، پازل، شعر و ترانه همراه است. صفحهٔ آمادگی آزمون Starters در Cambridge English این کتاب را در کنار منابع رسمی آمادگی معرفی می کند. به تنهایی دورهٔ کامل نیست و بهتر است مکمل یک مجموعهٔ اصلی باشد. برای کودکی که از درس های مدرسه ای خسته شده، خواندن یک داستان کوتاه در هر جلسه می تواند علاقه را برگرداند.

یک راهنمای کوتاه برای زمان تصمیم گیری: کتاب را سه هفته به طور منظم امتحان کنید. اگر کودک بدون اصرار سراغش می رود، ادامه دهید. اگر هر بار باید او را راضی کنید، مشکل اغلب از سطح یا سبک است. انتخاب یک کتاب زبان انگلیسی کودکان مثل پوشیدن کفش است؛ عدد روی برچسب تنها معیار نیست، باید راحت باشد.

همین طور مراقب مقایسه با کودکان دیگر باشید. کودکی که در هفت سالگی داستان می خواند و کودکی که هنوز با تصویر کار می کند، هر دو در مسیر درستی هستند. سرعت یادگیری زبان در کودکان بسیار متفاوت است و فشار، معمولاً علاقه را زودتر از مهارت می کشد.

برای دو کودک، دو انتخاب

نگار با پسر پنج ساله اش از سطح پایین شروع می کند: ترانه، آواها و بازی های کوتاه، روزانه ده دقیقه؛ و هر وقت خسته شد، فوراً متوقف می شود. حمید برای دخترش مجموعه ای انتخاب می کند که داستان و پرسش دارد و در کنارش یک کتاب داستان خارج از درس می گذارد تا خواندن خودخواسته شود.

بعد از چند ماه، هر دو والد دوباره سطح را می سنجند، بدون عجله و بدون مقایسه. هر دو خانواده یک چیز مشترک دارند: کتاب را به برنامهٔ روزانه تبدیل کرده اند، نه به پروژهٔ آخر هفته. و هر دو یاد گرفته اند که اگر کتاب بعد از چند هفته کودک را خسته کرد، تغییر مجموعه شکست نیست؛ بخشی از مسیر است.

جدول زیر جمع بندی ساده ای از انتخاب بر اساس سن است. بسته به مهارت خواندن کودک، یک سطح بالا یا پایین تر هم قابل قبول است.